Jacques Iakopo Pelleau

Jacques Iakopo Pelleau

dimanche, 23 novembre 2025 18:16

TE NUINA RETA – L’ALPHABET

Te haamauìa i te tau taki ma he èo ènana. Normalisation de l’alphabet en « èo ènana » avec audio.

Liste des 165 mots traduits et validés en assemblée à Hiva Oa ; ils apparaissent désormais dans le lexique avec leur traduction anglaise.

radio te oko nui


*- Ua apuu Christina ia Teautaipi Teikitekahioho no te hakapahi i te tau ènana ia titii i te tau ponatekao èo tahiti, èo farani i tomo i òto o te èo ènana, oia hoì no tēnei pōpōuì : « pūriki, tārere, tiàturi ».
*- Christina reçoit Teautaipi Teikitekahioho qui propose aux auditeurs les mots marquisiens qui conviennent pour remplacer les mots tahitiens et français qui encombrent la langue marquisienne. Aujourd’hui : « pūriki, tārere, tiàturi ».

radio te oko nui


*- Ua apuu Christina ia Teautaipi Teikitekahioho no te hakapahi i te tau ènana ia titii i te tau ponatekao èo tahiti, èo farani i tomo i òto o te èo ènana, oia hoì no tēnei pōpōuì : « taa noa, tura, pāruru, ôviri, tatarahapa ».
*- Christina reçoit Teautaipi Teikitekahioho qui propose aux auditeurs les mots marquisiens qui conviennent pour remplacer les mots tahitiens et français qui encombrent la langue marquisienne. Aujourd’hui : « taa noa, tura, pāruru, ôviri, tatarahapa ».

radio te oko nui


*- Ua apuu Christina ia Teautaipi Teikitekahioho no te hakapahi i te tau ènana ia titii i te tau ponatekao èo tahiti, èo farani i tomo i òto o te èo ènana, oia hoì no tēnei pōpōuì : « tāvere/terene/traîner ; obliger/pahimau ».
*- Christina reçoit Teautaipi Teikitekahioho qui propose aux auditeurs les mots marquisiens qui conviennent pour remplacer les mots tahitiens et français qui encombrent la langue marquisienne. Aujourd’hui : « tāvere/terene/traîner ; obliger/pahimau ».

radio te oko nui


*- Ua apuu Lucien Teikivahiani Puhetini ia Teautaipi Teikitekahioho no te hakapahi i te tau ènana ia titii i te tau ponatekao èo tahiti, èo farani, i tomo i òto he èo ènana, oia hoì no tēnei pōpōuì : « faarari, faahiahia, faito ; parapluie, niveau, bougie ».
*- Lucien Teikivahiani Puhetini reçoit Teautaipi Teikitekahioho qui propose aux auditeurs les mots marquisiens qui conviennent pour remplacer les mots tahitiens et français qui encombrent la langue marquisienne. Aujourd’hui : « faarari, faahiahia, faito ; parapluie, niveau, bougie ».

radio te oko nui


*- Ua apuu Christina ia Teautaipi Teikitekahioho no te hakapahi i te tau ènana ia titii i te tau ponatekao èo tahiti, èo farani i tomo i òto o te èo ènana, oia hoì no tēnei pōpōuì : « pāhono, pāpū, eke ; fuiē (fouiller), pusiē (poussière) ».
*- Christina reçoit Teautaipi Teikitekahioho qui propose aux auditeurs les mots marquisiens qui conviennent pour remplacer les mots tahitiens et français qui encombrent la langue marquisienne. Aujourd’hui : « pāhono, pāpū, eke ; fuiē (fouiller), pusiē (poussière) ».

radio te oko nui


*- Ua apuu Lucien Teikivahiani Puhetini ia Teautaipi Teikitekahioho no te hakapahi i te tau ènana ia titii i te tau ponatekao èo tahiti i tomo i òto he èo ènana, oia hoì no tēnei pōpōuì : « hiòpoà, tuè, tāparu, pinepine, paruparu ; feniā (fainéant) ».
*- Lucien Teikivahiani Puhetini reçoit Teautaipi Teikitekahioho qui propose aux auditeurs les mots marquisiens qui conviennent pour remplacer les mots tahitiens qui encombrent la langue marquisienne. Aujourd’hui : « hiòpoà, tuè, tāparu, pinepine, paruparu ; feniā (fainéant) ».

radio te oko nui


*- Ua apuu Christina ia Teautaipi Teikitekahioho no te hakapahi i te tau ènana ia titii i te tau ponatekao èo tahiti i tomo i òto he èo ènana, oia hoì no tēnei pōpōuì : « Te tatauìa nūmera/moni ».
*- Christina reçoit Teautaipi Teikitekahioho qui propose aux auditeurs les mots marquisiens qui conviennent pour remplacer les mots tahitiens qui encombrent la langue marquisienne. Aujourd’hui : « La numération ancestrale et monétaire. »

samedi, 20 septembre 2025 20:22

FOURNIER Teikiheitaa - Ùa Huna

FOURNIER Teìkiheitaa : ua hānau i Taiohaè i te èhua 1998. Ua hee i te hāmani i Ùa Huna, Taiohaè me Tahiti ; i èià u koàka te hāmani tūìtetuaùa SEN. No to īa ūo me te haataetae i te haatumu me te èo ènana, ua apuuìa īa io he Haè tuhuka èo ènana i te èhua 2022. Me i hua ava, ua hakaìte mautahi īa i te humuìa o to īa kuhane me te èo ènana. I tēnei, e tiaki mataèinaa i Ùa Huna.

Teìkiheitaa FOURNIER est né à Taiohaè, Nuku Hiva en 1998. Il poursuit ses études à Tahiti où il obtient un baccalauréat professionnel en Systèmes Électroniques et Numériques (SEN). Passionné par sa culture et sa langue maternelle, il participe aux Matavaa, au projet UNESCO et s’implique dans la préservation de l’environnement de son île où il occupe désormais le poste de policier municipal. Suivant les pas de son père, il est accepté en qualité de membre actif en 2022 et, depuis lors, il participe assidûment aux travaux de l’Académie marquisienne.